HỢP ĐỒNG DỊCH VỤ PHÁP LÝ CÓ HIỆU LỰC TỪ THỜI ĐIỂM NÀO?
Hợp đồng dịch vụ pháp lý là cơ sở xác lập quyền, nghĩa vụ giữa khách hàng với luật sư hoặc tổ chức hành nghề luật sư. Vậy hợp đồng này có hiệu lực ngay khi ký hay các bên có thể thỏa thuận một thời điểm khác?
1. Luật Luật sư quy định thế nào?
Theo Điều 26 Luật Luật sư, luật sư thực hiện dịch vụ pháp lý trên cơ sở hợp đồng dịch vụ pháp lý và hợp đồng này phải được lập thành văn bản. Hợp đồng phải có các nội dung chính như: nội dung dịch vụ, thời hạn thực hiện, quyền và nghĩa vụ của các bên, thù lao, chi phí, trách nhiệm do vi phạm và phương thức giải quyết tranh chấp.
Tuy nhiên, Điều 26 Luật Luật sư không quy định một thời điểm có hiệu lực riêng đối với hợp đồng dịch vụ pháp lý. Vì vậy, vấn đề này được xác định theo quy định chung của Bộ luật Dân sự.
Khoản 1 Điều 401 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: hợp đồng được giao kết hợp pháp có hiệu lực từ thời điểm giao kết, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác hoặc luật liên quan có quy định khác. Đối với hợp đồng bằng văn bản, thời điểm giao kết về nguyên tắc là thời điểm bên sau cùng ký vào văn bản hoặc có hình thức chấp nhận khác được thể hiện trên văn bản theo Điều 400 BLDS.
2. Các bên có thể thỏa thuận thời điểm có hiệu lực khác ngày ký
Như vậy, hợp đồng dịch vụ pháp lý không nhất thiết phải có hiệu lực ngay tại thời điểm ký. Khách hàng và tổ chức hành nghề luật sư có quyền thỏa thuận, chẳng hạn:
Hợp đồng có hiệu lực kể từ ngày hai bên ký;
Có hiệu lực từ một ngày cụ thể sau ngày ký;
Có hiệu lực sau khi khách hàng thanh toán khoản thù lao hoặc tạm ứng đầu tiên;
Có hiệu lực khi xảy ra một sự kiện hoặc đáp ứng một điều kiện cụ thể do các bên thống nhất.
Ví dụ: Hợp đồng được ký ngày 15/10/2026 nhưng quy định: “Hợp đồng có hiệu lực kể từ ngày khách hàng thanh toán đợt phí dịch vụ đầu tiên.” Khi đó, thời điểm ký hợp đồng và thời điểm hợp đồng phát sinh hiệu lực có thể không trùng nhau.
3. Cần phân biệt “hiệu lực hợp đồng” với “thời điểm bắt đầu thực hiện dịch vụ”
Đây là điểm rất dễ nhầm lẫn.
Hợp đồng có thể đã có hiệu lực nhưng các bên vẫn có thể thỏa thuận luật sư bắt đầu thực hiện một công việc cụ thể vào thời điểm sau đó. Ngược lại, đối với việc tham gia tố tụng, việc hợp đồng dịch vụ pháp lý đã có hiệu lực không đồng nghĩa luật sư đương nhiên có tư cách tham gia tố tụng; luật sư còn phải thực hiện các thủ tục theo pháp luật tố tụng tương ứng.
Vì vậy, khi soạn thảo hợp đồng dịch vụ pháp lý nên tách bạch ba thời điểm: ngày ký hợp đồng – ngày hợp đồng có hiệu lực – ngày bắt đầu thực hiện dịch vụ pháp lý.
Kết luận
Theo Luật Luật sư và Bộ luật Dân sự, hợp đồng dịch vụ pháp lý phải được lập thành văn bản và, nếu không có thỏa thuận khác, có hiệu lực từ thời điểm giao kết. Tuy nhiên, các bên hoàn toàn có quyền thỏa thuận một thời điểm hoặc điều kiện khác làm phát sinh hiệu lực của hợp đồng, miễn thỏa thuận đó không trái quy định bắt buộc của pháp luật.
Do đó, điều khoản về “thời điểm có hiệu lực” cần được quy định rõ ràng trong hợp đồng dịch vụ pháp lý để xác định chính xác từ thời điểm nào khách hàng và luật sư bắt đầu chịu sự ràng buộc về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm theo hợp đồng./.
#HopDongDichVuPhapLy #ThoiDiemCoHieuLuc #LuatSu #LuatLuatSu #BoLuatDanSu #HopDongThueLuatSu #DichVuPhapLy #TuVanPhapLuat

